Publicaties
The Corts Foundation heeft een aantal publicaties ondersteund. Sommige financieel, om vormgeving en/of uitgave mogelijk te maken, andere ook meer inhoudelijk en facilitair. Deze publicaties sloten destijds aan bij de doelstellingen en ambities van The Corts Foundation. Met instemming van de auteurs worden deze publicaties hier onder de speciale aandacht gebracht.
Het verhaal van Johan, drie jaar in Japan, maar niet vrijwillig ...
Auteur: André Schram
In eigen beheer uitgegeven
(c) André Schram, 9e druk 2025, 51 pp.
Digitale kopie gratis versie beschikbaar als download:
Nederlands 10e editie
[open PDF viewer ->]
Japans 2e editie
[open PDF viewer ->]
Bahasa Indonesia 1e editie
[open PDF viewer ->]
Engels 2e editie
[open PDF viewer ->]
Synopsis
Het verhaal van Johan is de titel van een boekje dat is gericht is op jongeren, maar ook volwassenen een beknopte vertelling biedt over de voormalige kolonie 'Nederlands-Indië’ en het verloop en de nasleep van de Tweede Wereldoorlog in Azië. De geschiedenis wordt behandeld met het verhaal van de jonge marineman Johan Willem Schram (1918 - 1993), die tijdens de oorlog als krijgsgevangene naar Nagasaki in Japan werd gebracht en daar drie jaar lang als dwangarbeider moest werken. Hij maakte de val van de atoombom mee en overleefde het. Tot slot wordt in het lesboekje aandacht besteed aan het proces van verwerken en herdenken van gebeurtenissen zoals in dit boekje beschreven.
Senshi Sōsho finale deel
Auteur: Willem Remmelink
Senshi Sōsho: The Invasion of the South: Army Air Force Operations and the Invasion of Northern and Central Sumatra
The Corts Foundation/Leiden University Press, 2021
ISBN 9789087283667
[open PDF viewer ->]
Originele titel:
南方進攻陸軍航空作戦 [Nampō Shinkō Rikugun Kōkū Sakusen],
gepubliceerd door Asagumo Shimbunsha [Asagumo Newspaper Inc.],
Tokyo 1970
National Defense College of Japan [National Institute for Defense Studies], 1970
Synopsis
Dit boek in het Engels is een vertaling door Willem Remmelink van gedeelten uit de
Senshi Sōsho serie. Tussen 1966 en 1980 publiceerde de zogeheten War History
Office of the National Defence College of Japan (tegenwoordig Centre for Military
History of the National Institute for Defence Studies) de 102-delige
Senshi Sōsho (Oorlogsgeschiedenis serie). Deze delen geven een gedetailleerd
verslag van de operaties van het Japanse Keizerlijke Leger en de Keizerlijke Marine
gedurende de Tweede Wereldoorlog.
Dit huidige gepubliceerde deel betreft de inzet van de Japanse luchtmacht en het
leger bij de inval. Het huidige boek is de derde en finale vertaling van een deel
van de Senshi Sōsho serie.
Zijn jullie kerels of lafaards?
De Indische en Indonesische strijd tegen de nazi's 1940-'45
Auteur: Herman Keppy
Uitgeverij West, 2019
272 pp. ISBN 978-90-820635-4-7
Synopsis
Dit boek geeft voor de eerste keer een overzicht van diegenen die, van origine
afkomstig uit het voormalige Nederlands-Indië (hedendaags Indonesië), hebben
deelgenomen aan het verzet tegen de Duitse bezetting van Nederland in de
Tweede Wereldoorlog.
De auteur, zelf de zoon van een Molukse militair, heeft jarenlang onderzoek
gedaan naar hun deelname en de verhalen verzameld van deze moedige mensen
die zich bij het verzet aansloten tegen de nazi's.
Diplomatic letters Siam
Auteurs: Hendrik E. Niemeijer, Dhiravat na Pombejra, Bhawan Ruangsilp
The Diplomatic Correspondence between the Kingdom of Siam and The Castle of Batavia
during the 17th and 18th centuries
The Corts Foundation / Arsip Nasional Republik Indonesia, 2018
Digitale versie beschikbaar als download:
Engels
[open PDF viewer ->]
Bahasa Indonesia
[open PDF viewer ->]
Thais
[open PDF viewer ->]
Synopsis
De correspondentie tussen de heersers van Siam en het Kasteel van Batavia in de
17e en 18e eeuw laat de diplomatieke relatie zien in de geschiedenis. Unieke
voorbeelden van handgeschreven brieven, geselecteerd en gedigitaliseerd uit het
VOC-archief van het Nationaal Archief van Indonesië, zijn getranscribeerd en
vertaald in deze publicatie. Elke brief is geïntroduceerd en geplaatst in de
historische regio en context.
Senshi Sōsho deel 26
Auteur: Willem Remmelink
Senshi Sōsho deel 26: The Operations of the Navy in the Dutch East Indies and the Bay of Bengal
The Corts Foundation/Leiden University Press, 2018
ISBN 978 908728 2806
e-ISBN 978 94 0060 293 (e-pdf)
NUR 686
[open PDF viewer ->]
Originele titel:
蘭印・ベンガル湾方面海軍進攻作戦
[Ran-In Bengaru-wan Hōmen Kaigun Shinkō Sakusen],
gepubliceerd door Asagumo Shimbunsha,
[Asagumo Newspaper Inc.], Tokyo 1969
National Defense College of Japan [National Institute for Defense Studies]
Synopsis
Dit boek in het Engels is een vertaling door Willem Remmelink van het originele
Japanse deel 26 van de Senshi Sōsho serie. Tussen 1966 en 1980 publiceerde
de zogeheten War History Office of the National Defence College of Japan
(tegenwoordig Centre for Military History of the National Institute for Defence
Studies) de 102-delige Senshi Sōsho (Oorlogsgeschiedenis serie). Deze delen
geven een gedetailleerd verslag van de operaties van het Japanse Keizerlijke Leger
en de Keizerlijke Marine gedurende de Tweede Wereldoorlog.
Deel 26 van de serie betreft de operaties van de Japanse marine tijdens de aanval
op Nederlands-Indië aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Het boek geeft een
nieuw inzicht in deze operaties, met name de operaties in de Javazee op 27 en
28 februari 1942. Het huidige boek is de tweede complete vertaling van een deel
van de Senshi Sōsho serie.
Diplomatieke brieven Batavia
Auteurs: Hendrik E. Niemeijer et al.
The Diplomatic Correspondence between Asian Rulers and Batavia Castle during
the 17th and 18th centuries: The Digital Reconstruction of a Lost Treasure
The Corts Foundation / Arsip Nasional Republik Indonesia, 2015
[open PDF viewer ->]
Synopsis
De correspondentie tussen de heersers in Zuidoost-Azië en het Kasteel van Batavia
in de 17e en 18e eeuw laat zien hoe diplomatieke betrekkingen belangrijk waren in
de geschiedenis. Unieke voorbeelden van handgeschreven brieven, geselecteerd en
gedigitaliseerd uit het VOC-archief van het Nationaal Archief van Indonesië, zijn
getranscribeerd en vertaald in deze publicatie. Elke brief is geïntroduceerd door
een internationale historicus en geplaatst in de historische regio en context.
Met bijdragen door:
Hendrik E. Niemeijer, Merle Ricklefs, Maarten Manse, Ruurdje Laarhoven,
Leonard Andaya, Bhawan Ruangsilp, Dhiravat na Pombeijra, Simon Kemper,
Rosemary Robson.
Senshi Sōsho deel 3
Auteur: Willem Remmelink
Senshi Sōsho deel 3: The Invasion of the Dutch East Indies
The Corts Foundation/Leiden University Press, 2015
ISBN 978 90 8728 237 0
e-ISBN 978 94 0060 229 8 (e-pdf)
NUR 686
[open PDF viewer ->]
Originele titel:
蘭印攻略作戦 [Ran-In Koryaku Sakusen],
gepubliceerd door Asagumo Shimbunsha,
[Asagumo Newspaper Inc.], Tokyo 1967
National Defense College of Japan [National Institute for Defense Studies]
Synopsis
Dit boek in het Engels is een vertaling door Willem Remmelink van het originele
Japanse deel 3 van de Senshi Sōsho serie. Tussen 1966 en 1980 publiceerde
de zogeheten War History Office of the National Defence College of Japan
(tegenwoordig Centre for Military History of the National Institute for Defense
Studies) de 102-delige Senshi Sōsho (Oorlogsgeschiedenis serie). Deze delen
geven een gedetailleerd verslag van de operaties van het Japanse Keizerlijke Leger
en de Keizerlijke Marine gedurende de Tweede Wereldoorlog.
Deel 3 van de serie, de Invasie van Nederlands Oost-Indië, beschrijft diepgaand
de campagne om controle te krijgen over de Indonesische archipel – in die tijd
de grootste transoceanische landingsoperatie in de militaire geschiedenis.
Het huidige boek is de eerste complete vertaling van een deel van de
Senshi Sōsho serie.
Tjitske's dagboek
Auteur: Tjitske Eisenga-de Groot
Tjitske's dagboek (Tjitske's deiboek)
20 Leafdesdichten BV, 2014
176 pp. ISBN 978.90.5615.323.6
Synopsis
Het boek gaat over een vrouw die het dagboek van haar echtgenoot voortzet,
nadat hij door de bezetter in de Tweede Wereldoorlog gevangen werd genomen
en gedood. Jan Eisenga werd ter vergelding gevangen genomen na de
Meistakingen in 1943. Sindsdien is hij vermist.
Met een voorwoord door ons bestuurslid Truus de Witte, die onderzoek uitvoerde
naar oorlogsvermissingen. Zij heeft een dissertatie geschreven over de
April- en Meistakingen van 1943.
Verdwenen in het niets
Auteur: Joan van Esveld
Verdwenen in het niets
Bornmeer uitgeverij, 2014
60 pp. ISBN 978.90.5615.334.2
Synopsis
Basisschoolleerling Louise moet een werkstuk opstellen over de ervaringen van
mensen gedurende de Tweede Wereldoorlog. Maar ze weet er weinig van en weet
ook niet wie ze daarover kan navragen. Onverwachts krijgt ze hulp van haar
klasgenoot Ben. Samen onderzoeken ze een wel heel bijzonder verhaal.
Dit verhaal is gebaseerd op de tragische geschiedenis van Frits Loep, die
slachtoffer werd van de bezetter gedurende de april- en Meistaking van 1943.
De illustraties zijn speciaal voor dit boek gemaakt door Tom van Dun.
Een vrije geest tot zwijgen gebracht
Auteur: Roel T. Van Der Heide
Een vrije geest tot zwijgen gebracht
Bornmeer, 2013
216 pp. ISBN 978.90.5615.296.3
Synopsis
Het betreft de biografie van Jan Eisenga, die als gevolg van de
April- en Meistakingen van 1943 op 5 mei 1943 door de bezetter
werd geëxecuteerd. Hij was een radicale socialist, een pacifist
en een Friese schrijver/dichter. Hij verzette zich openlijk tegen
de bezetting van zijn land en betaalde daarvoor met zijn leven.
Zeeuwse kaarten voor de VOC
Auteur: Ruud Paesie
Zeeuwse kaarten voor de VOC; Het kaartenmakersbedrijf van de kamer Zeeland
in de 17de en 18de eeuw
Walburg Pers, Zutphen, 2010
104 pp. ISBN 978.90.5730.678.5
Synopsis
De kaartenmakers van de VOC waren in de 17e en de 18e eeuw verantwoordelijk
voor zowel het maken als het voorzien van de zeelieden van nautische kaarten.
Er is veel geschreven over de befaamde Amsterdamse kaartenmakers Blaeu en
De Graaf, hetgeen de indruk geeft dat deze kaarten alleen gemaakt werden in
de hoofdstad. Maar dit is bij lange na niet correct; zo beschikte bijvoorbeeld
de zogenaamde "Kamer van Zeeland" over haar eigen kaartenmakers.
De maritieme historicus Ruud Paesie heeft hierover gedurende een lange periode
een onderzoek uitgevoerd en publiceert zijn bevindingen in dit boek.
Tropical Modernity
Auteur: Jan van Dullemen
Tropical Modernity. Life and Work of C.P. Wolff Schoemaker
Amsterdam, Sun, 2010
272 pp. ISBN 978-908-5068-79-2
Synopsis
Het boek biedt een interessant overzicht en inzicht in het leven en het werk van
de Nederlandse architect Wolff Schoemaker (1882-1949), die bekend staat als de
"Frank Lloyd Wright" van Indonesië. Er wordt in detail ingegaan op projecten als
"Villa Isola" [Bandoeng, 1933], Koloniale Bank [Soerabaya, 1940] en de Nederlandse
Handelsmaatschappij [Batavia/Jakarta, 1922].
Tevens wordt een allesomvattende inleiding gegeven op een debat, dat in de
officiële architectonische agenda vaak over het hoofd wordt gezien. Het boek gaat
tevens in op de geldende theorieën van het modernisme aan het begin van de 20e eeuw.
De jachtvliegtuigen, Army Cooperation- en lesvliegtuigen van de Militaire Luchtvaart KNIL 1945-1950
Auteur: Peter C. Boer
De jachtvliegtuigen, Army Cooperation- en lesvliegtuigen
van de Militaire Luchtvaart KNIL 1945-1950
De Bataafsche Leeuw, 2009
380 blz. ISBN 978-90-6707-649-4
Synopsis
Het boek omvat drie delen, voorafgegaan door een inleidend hoofdstuk dat de
terugkeer van de ML/KNIL vanuit Australië naar Nederlands-Indië in 1945 en 1946
en de reorganisatie en uitbouw tot weer een compleet Wapen der Militaire
Luchtvaart beschrijft.
In deel I komen de jachtvliegtuigen en de met jachtvliegtuigen uitgeruste
squadrons en andere eenheden aan de orde, alsmede het gebruik van Noorduyn
AT 16 Harvard-trainers.
Deel 2 beschrijft de inzet van de Piper L-4J Cub en Taylorcraft L-2M
Army Cooperation-vliegtuigen en van het 17 VARWA Squadron en de overige
onderdelen die met deze toestellen vlogen.
In deel 3 staat de Common Wealth CA-6 Wackett centraal en wordt tevens de
opzet en het verloop van de cursussen van de Elementaire Opleidingsschool (EOS)
van de Centrale Vliegschool (CVS) van de ML/KNIL beschreven.
The Loss of Java
Auteur: Peter C. Boer
The Loss of Java, 18 February – 7 March 1942
Singapore, NUS Press, 2010
604 pp. ISBN 978-9971-69-513-2
Synopsis
"Het verlies van Java" biedt een gedetailleerd verslag van de lucht-, zee- en
land- oorlog tussen de Geallieerde en Japanse strijdkrachten tijdens de slag
om Java, die volgde na de evacuatie van Zuid-Sumatra in februari 1942.
Er is weinig geschreven over de geallieerde luchtoorlog en waarom de
Nederlandse strijdkrachten in het latere verloop van de strijd slechts een
enkele belangrijke slag met de Japanners voerden: "de Slag in de Tjiater Pas".
Het verlies van Java toont aan dat de strategie die de Nederlanders voerden
uitgroeide tot een zorgvuldig ontworpen verdedigingsplan, en dat de slag om
Java niet in één (de Slag in de Javazee) maar vier belangrijke oorlogsacties
met de Japanners resulteerde.
Het grote orgel van de Westerkerk in Enkhuizen
Auteurs: Gert Eijkelboom, Gerrit Vermeer, Erik Winkel
Het grote orgel van de Westerkerk in Enkhuizen
Stichting De Westerkerk, Enkhuizen, 2011
108 pp. ISBN/EAN 978-90-9026036-5
Synopsis
Het meerjarenrestauratieproject van het grote orgel van de Westerkerk te Enkhuizen
werd in 2011 afgesloten. De restauratie werd uitgevoerd door geschiedkundige
architecten na uitgebreid onderzoek naar de oorsprong en de constructie van dit
16e-eeuwse renaissanceorgel uit 1649.
Het boek geeft een gedetailleerd verslag van de geschiedenis van het orgel en
van de restauratie.
The archieven van de Verenigde Oostindische Compagnie
Auteurs: G.L. Balk, F. van Dijk, D.J. Kortlang, Dr. P. Koenders, Prof. dr. F.S. Gaastra, Dr. Hendrik E. Niemeijer
The archives of the Dutch East India Company VOC and the local institutions
in Batavia Jakarta
Brill, Leiden, 2007
572 pp. ISBN 978-900-4163-65-2
Synopsis
De VOC (Verenigde Oost-Indische Compagnie) was in de vroegmoderne tijd de
grootste handelsmaatschappij in Azië. De VOC-archieven vormen een van de
meest complete en uitgebreide bronnen voor de wereldgeschiedenis. Zij maken
deel uit van het "Memory of the World Register" van de UNESCO.
De langdurige samenwerking tussen de nationale archieven van Indonesië en
Nederland heeft sinds 2001 geresulteerd in een uitgebreide catalogus van
vijftien archiefcollecties van VOC-instellingen die in Jakarta worden
bewaard. De catalogus bevat algemene inleidingen over de VOC, de lokale
instellingen in Batavia en de gebruikelijke archiefbeschrijvingen in het
Engels, Indonesisch en Nederlands.
Herinnering aan een reis naar Oost-Indië
Auteurs: Chris F. van Fraassen, Pieter Jan Klapwijk (ed.)
Herinnering aan een reis naar Oost-Indië: reisverslag en aquarellen van
Maurits Ver Huell, 1815-1819
Walburg Pers, 2008
736 pp. met cd-rom, ISBN 978-905-7305-68-9
Synopsis
Maurits Ver Huell (1787-1860) commandeerde het fregat "Admiraal Evertsen",
dat in 1815 naar Oost-Indië vertrok. Hij doorkruiste intensief Java en nam
deel aan tochten naar Makassar, Banda en de sultans van Ternate en Tidore.
Op de terugreis moest hij zijn slecht onderhouden schip in de Indische
Oceaan prijsgeven, waarbij hij zijn gehele collectie naturalia en tekeningen
verloor.
Hij publiceerde zijn herinneringen aan zijn reizen in 1835/1836. Daarbij
maakte hij meer dan honderd aquarellen over Indië. In deze nieuwe publicatie
beschrijven de auteurs het leven van Ver Huell en de sociale veranderingen
in de periode 1780-1830. Zijn verzameling waterverfschilderijen, die wordt
bewaard in het Maritiem Museum Rotterdam, werd opnieuw uitgegeven.
Historische gids van Amsterdam
Auteurs: Gerrit Vermeer, Ben Rebel, Vladimir Stissi
Historische gids van Amsterdam. Stadsuitbreidingen 1860-1935
Bas Lubberhuizen, Amsterdam
704 pp. ISBN 9789059372290
Synopsis
De bouwkundige historici Gerrit Vermeer en Ben Rebel publiceerden sinds 1992
diverse uitgaven van de "Historische Gids van Amsterdam". Deze gidsen
beschrijven de middeleeuwse stad met haar uitbreidingen sinds de 17e eeuw.
De auteurs hebben, samen met Vladimir Stissi, sinds 2007 aan deze nieuwe gids
gewerkt. Hierbij werden de stadsuitbreidingen in de periode 1860 tot 1935
beschreven. De gids omvat de stedelijke gebieden Zuid (de "Pijp", het
"Vondelpark" en "Plan Zuid"), West ("Oud-West", "De Baarsjes",
"Westerpark"), Oost en Noord.
Avondschot
Auteur: Joop J. de Jong
Avondschot, Hoe Nederland zich terugtrok uit zijn Aziatisch imperium
Boom, 2011
786 pp. ISBN 978-94-6105-270-4
Synopsis
Na een conflict van vier jaar verleende Nederland aan Indonesië zijn
onafhankelijkheid in 1949. Het verlies van Nederlands-Indië werd in Nederland
als traumatisch ervaren. Het overdragen van de soevereiniteit werd als een
dictaat van de gehele wereld beschouwd.
De auteur beschrijft deze extreem complexe periode, waarin de diverse strijdende
partijen (Indonesische republikeinen, Nederlanders en Amerikanen) moesten
handelen, gedetailleerd. Hij verrast de lezer met opmerkelijke conclusies op
basis van een overvloed aan nieuw archiefmateriaal.
Een van zijn bevindingen is de veronderstelling dat Nederland zelf in staat was
zich te ontworstelen uit dit Indonesisch moeras, in weerwil van de verwachtingen
van de internationale opinie. De zienswijze van De Jong over het optreden van
de Nederlandse militairen is zeer verrassend. Hoewel zij in eerste instantie
tekortschoten, droegen hun acties op langere termijn bij aan het succes van de
uiteindelijke onderhandelingen.
Batavia
Auteur: Hendrik E. Niemeijer
Batavia, Een koloniale samenleving in de 17de eeuw
Balans, 2005
440 pp. ISBN 978-905-0187-23-7
Synopsis
Het boek biedt een overzicht van de koloniale samenleving van Batavia in de
17e eeuw. Hendrik Niemeijer heeft verscheidene jaren de VOC-archieven bij het
Arsip Nasional Republik Indonesia onderzocht.
De complexe sociale structuur van een multiculturele samenleving van
verschillende etnische bevolkingsgroepen met hun eigen cultuur en religie
zijn knap samengebracht in dit boek. De auteur geeft naast veel historische
bijzonderheden over de werkwijze van ambtelijke instellingen in Batavia,
tevens een levendig inkijkje in het dagelijks leven in Batavia.
Arsip Pengurus Gereja Protestan
Auteur: Hendrik E. Niemeijer
Arsip Pengurus Gereja Protestan di HindiaBelanda / Indonesia (GPI) 1844-1950
Jakarta, Arsip Nasional Republik Indonesia, 2010
232 pp. ISBN 978-979-3914-69-5
Synopsis
De Protestantse Kerk in Nederlands-Indië, die de oudste kerkgemeenschap van
Azië vormt, gaat meer dan 400 jaar terug in de geschiedenis. Indonesische
christenen beschouwden de kerk lange tijd als een bolwerk van witte suprematie.
De christenen van Maluku, de Minahassa en Timor streefden naar geestelijke
autonomie.
De centrale kerkelijke autoriteiten in Batavia stemden in 1934 en 1935 in met
synodeverkiezingen in Ambon en Tomohon. De kerken van Timor en West-Indonesië
verkregen in 1947 en 1948 eveneens autonomie. De Japanse bezetting en de tijd
van de Indonesische revolutie betekenden een keerpunt in de geschiedenis van
het christendom in Indonesië.
Dit boek is gebaseerd op onderzoek van de kerkelijke archieven, die zijn
opgeslagen in het Arsip Nasional Republik Indonesia te Jakarta. Het boek gaat
tevens in op verschillende documenten die zijn opgesteld over de Protestantse
kerk gedurende de Japanse bezetting (1942-1945).